هنگام ظهر ، در وسط ميدان در بين جماعتى كه گرد آمده‌اند ، يك ملّا كه غالبا از نسل محمد است ، و در ايران به او سيد ، يعنى آقا مىگويند و علامت مميزه‌اش عمامهء سبز است ، بالاى منبر مىرود . در تركيه به اين‌گونه اشخاص « امير » و در مصر به آنان « شريف » مىگويند و من بر خلاف تركيه كه اعقاب محمد ، هميشه عمامهء سبز بر سر دارند ؛ در ايران نديدم ، به غير از اين‌گونه مواقع ، كسى عمامه‌اى با اين رنگ بر سر گذارد . منبر مشرف بر همهء زنان و مردانى است كه بعضى بر روى زمين ، و بعضى بر روى چهارپايه‌هاى كوتاه نشسته‌اند و ملّا بر روى آن شروع به روضه‌خوانى و توصيف حسين مىكند و به شرح وقايعى كه منجر به قتل او شد ، مىپردازد و گاهى نيز شمايلى چند نشان مىدهد و روىهم‌رفته تمام سعى و كوشش خود را به كار مىبندد ، تا هرچه ممكن است بيشتر حاضران را وادار به ريختن اشك كند . همين مراسم روزها در مساجد ، و شب‌ها در جاهاى عمومى و بعضى خانه‌ها كه با چراغ‌هاى فراوان و علامات عزادارى و پرچم‌هاى سياه مشخص شده‌اند ، تكرار مىشود و روضه‌خوانى با شدت هرچه تمام‌تر ادامه دارد و مستمعان با صداى بلند ، گريه و زارى مىكنند . به‌خصوص زنان به سينهء خود مىكوبند و با نهايت حزن و اندوه و همه با هم آخرين بند مرثيه‌اى را كه خوانده مىشود تكرار مىكنند و مىگويند : آه حسين . . . شاه حسين . . . پس از اين‌كه روز دهم ماه محرم ، يعنى روز قتل فرا رسيد - اين روز امسال مصادف با هشتم ژانويه شد - از تمام اطراف و محلات اصفهان ( به‌طورى كه قبلا به مناسبت روز قتل على توصيف كردم ) دسته‌هاى بزرگى به راه مىافتد كه به همان نحو بيرق و علم ، با خود حمل مىكنند و بر روى اسب‌هاى آنان ، سلاح‌هاى مختلف و عمامه‌هاى متعدد قرار دارد و به‌علاوه چندين شتر نيز همراه دسته‌ها هستند كه بر روى آنها جعبه‌هايى حمل مىشود كه درون هر يك سه - چهار بچه ، به علامت بچه‌هاى اسير حسين شهيد [ ع ] قرار دارند . علاوه بر آن ، دسته‌ها هر يك به حمل تابوت‌هايى مىپردازند كه دور تا دور آنها مخمل سياه رنگى پيچيده شده و در روى آنها يك عمامه كه احيانا به رنگ سبز است و همچنين يك شمشير جاى داده‌اند و دور تا دور تابوت ، سلاح‌هاى گوناگونى كه قبلا شرح آن را داده‌ام ، چيده شده است و تمام اين اشياء روى طبق‌هاى متعدد ، بر سر عده‌اى قرار دارد كه به آهنگ سنج و ناى ، جست و خيز مىكنند و دور خود چرخ مىزنند . تمام طبق نيز به اين نحو مىچرخد و منظرهء جالبى پيدا مىكند . دور تا دور حاملان طبق را عده‌اى چوبدار گرفته‌اند ، كه هر آن ، آماده هستند با دسته‌هاى ديگر